Müzik Öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline Yönelik Metaforik Algıları
Özet Görüntüleme: 43
/ 
PDF İndirme: 14
Anahtar Kelimeler:
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Metafor Analizi, Müzik Öğretmeni, FenomenolojiÖzet
Bu araştırmanın amacı, müzik öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ ne yönelik metaforik algılarını belirlemektir. Nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenoloji deseniyle yürütülen çalışmanın çalışma grubunu, Türkiye’nin farklı illerinde görev yapan 33’ü kadın ve 8’i erkek olmak üzere toplam 41 müzik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma verileri, öğretmenlerin “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli … gibidir, çünkü …” ifadesini tamamlamaları yoluyla elde edilmiş ve içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda, müzik öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ ne ilişkin çeşitli olumlu ve olumsuz metaforlar geliştirdikleri belirlenmiştir. Elde edilen metaforlar, ortak anlam özellikleri dikkate alınarak beşi olumlu ve beşi olumsuz olmak üzere toplam 10 kavramsal kategori altında toplanmıştır. Olumlu metaforlar “müzikal terminoloji olarak Maarif Modeli”, “gök cismi olarak Maarif Modeli”, “araç gereç olarak Maarif Modeli”, “zekâ oyunu olarak Maarif Modeli” ve “bitki olarak Maarif Modeli” kategorilerinde olumsuz metaforlar ise “obje olarak Maarif Modeli”, “eylem olarak Maarif Modeli”, “canlı olarak Maarif Modeli”, “mekân olarak Maarif Modeli” ve “hastalık olarak Maarif Modeli” kategorilerinde sınıflandırılmıştır. Bulgular, müzik öğretmenlerinin modele ilişkin algılarının hem umut, yön göstericilik, bütünlük ve zenginlik gibi olumlu anlamlar hem de belirsizlik, işlevsizlik, uygulanabilirlik sorunu ve kısıtlayıcılık gibi olumsuz anlamlar etrafında şekillendiğini göstermektedir. Araştırma sonuçları doğrultusunda, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin müzik eğitimi bağlamında uygulanabilirliğinin artırılması, öğretmen görüşlerinin program geliştirme süreçlerine daha etkin biçimde dâhil edilmesi ve hizmet içi eğitimlerin içerik bakımından güçlendirilmesi yönünde öneriler sunulmuştur.
Referanslar
Akınoğlu, O. (2017). Pre-service teachers’ metaphorical perceptions regarding the concept of curriculum. International Journal of Instruction, 10, 263–278. https://doi.org/10.12973/iji.2017.10217a
Akpınar, B., & Köksalan, B. (2024). Eğitimde maarif ve müfredat yenileme ihtiyacı: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli üzerinden teorik bir analiz. Journal of History School, 17(68), 27-48.
Alisherovich, J. F. (2025). A Comparative Study Of Proverbial Phraseological Units With Ethnonymic And Biblionymic Components In Uzbek And English. European Index Library of European International Journal of Philological Sciences, 5(12), 25-28.
Arslan, M. M., & Bayrakçı, M. (2006). Metaforik düşünme ve öğrenme yaklaşımının eğitim-öğretim açısından incelenmesi. Milli eğitim, 35(171), 100-108.
Arslankara, V. B., & Arslankara, E. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin felsefi temelleri: ontolojik, epistemolojik ve aksiyolojik bakış açılarından bir değerlendirme. İstanbul Eğitim Dergisi, 1(1), 121- 145. https://doi.org/10.71270/istanbulegitim.istj.1557889
Atalay, N., & Kılıç, Z. (2022). Perspective of prospective primary teachers in terms of curriculum and curricular components. Anatolian Journal of Education. https://doi.org/10.29333/aje.2022.719a
Ayhan, M. (2020). “Okul öncesi öğretmeni” ve “çocuk” kavramlarıyla oluşturulmuş metaforların eğitim felsefelerine göre değerlendirilmesi. Maarif Mektepleri Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.46762/mamulebd.792370
Aykaç, N., & Çelik, Ö. (2014). Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının eğitim programına ilişkin metaforik algılarının karşılaştırılması. Eğitim ve Bilim, 39(173), 328-340.
Baş, G., & Şentürk, C. (2020). Perceptions of teachers about the curriculum: A metaphor analysis. Research in Pedagogy. https://doi.org/10.5937/istrped2002338b
Bekerman, Z., & Zembylas, M. (2023). Reflecting on metaphors and the possibilities of “language change” in teaching and teacher education. European Journal of Teacher Education, 48, 874–890. https://doi.org/10.1080/02619768.2023.2282372
Cameron, L. (2003). Metaphor in educational discourse. https://doi.org/10.5040/9781474212076
Chulkina, N., & Makashova, V. (2024). Visual metaphors in pedagogical discourse. RUDN Journal of Language Studies, Semiotics and Semantics. https://doi.org/10.22363/2313-2299-2024-15-1-211-231
Creswell, J. (2003). Research design: Qualitative, quantitative and mixed methods. Sage Publications.
Çepni, S. (2012). Araştırma ve Proje Çalışmalarına Giriş. Trabzon: Celepler Matbaacılık.
Çobanoğlu, R., & Yıldırım, A. (2021). Türkiye’de program geliştirme çalışmaları: Cumhuriyet’in ilanından günümüze tarihsel bir analiz. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 19(2), 810–830. https://doi.org/10.37217/tebd.912329
Eren, M. (2026a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli bağlamında 8. sınıf müzik dersi temalarının bilişsel ve beceri perspektifi. Temel Eğitim, 8(31). https://doi.org/10.52105/temelegitim.1832612
Eren, M. (2026b). Türkiye yüzyılı maarif modeli: Ortaöğretim Müzik Programının Bileşen Temelli İncelenmesi. D-Sanat, Ahmet Yakupoğlu Özel Sayısı, 169-191.
Eren, M. (2026c). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde Değerler: 1. ve 4. Sınıf Müzik Dersi Öğretim Programlarının İncelenmesi. Journal of Multidisciplinary Studies in Education, 10(1), 1-19. https://izlik.org/JA95JS94NG
Fisher-Ari, T., & Lynch, H. (2015). Archeology, legos, and haunted houses: Novice teachers’ shifting understandings of self and curricula through metaphor. Journal of Curriculum Studies, 47, 529–552. https://doi.org/10.1080/00220272.2015.1049297
Guilherme, A., & De Freitas, A. (2018). Discussing education by means of metaphors. Educational Philosophy and Theory, 50, 947–956. https://doi.org/10.1080/00131857.2016.1198250
Güneş, A., & Fırat, M. (2016). Açık ve uzaktan öğrenmede metafor analizi araştırmaları. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 2(3), 115-129. https://izlik.org/JA29AL68ZC
Jensen, D. (2006). Metaphors as a bridge to understanding educational and social contexts. International journal of qualitative methods, 5(1), 36-54.
Kamali, J., & Alpat, M. F. (2025). ‘… Like white light going through a prism’: a metaphorical exploration of multilingual education from teachers’ perspectives. International Journal of Multilingualism, 22(3), 1609-1628. https://doi.org/10.1080/14790718.2025.2456061
Karakış, Ö., & Tuncel, M. (2022). Teacher Candidates’ Metaphorical Perceptions About Pedagogical Formation Education Certificate Program. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 1090-1103. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022..-1102710
Kaya, A. (2025). 2018 ve 2025 Maarif Modeli ortaokul müzik dersi öğretim programlarının karşılaştırmalı incelenmesi. Ö. Onuk Natonski (Ed.), Müzik eğitimi araştırmalarında çağdaş yönelimler içinde (ss. 49–63). Özgür Yayınları.
Keser Özmantar, Z. & Yalçın Arslan F. (2018). Metaphorical perceptions of prospective EFL teachers related to Turkish education system. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 9(1), 255-304,
Küçük, Z. A., & Kurt, T. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin, eğitim reformlarının etkililiği bağlamında okul yöneticilerinin görüşlerine göre değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Bilimlerde Mükemmellik Arayışı Dergisi, (8), 2-27.
Lakoff, G., & Johnson, M. (2005). Metaforlar: Hayat, anlam ve dil (G. Y. Demir, Çev.). Paradigma Yayınları.
Larsson, A., & Stolpe, K. (2023). Hands on programming: Teachers’ use of metaphors in gesture and speech make abstract concepts tangible. International Journal of Technology and Design Education, 33, 901–919. https://doi.org/10.1007/s10798-022-09755-0
Levine, P. M. (2005). Metaphors and images of classrooms. Kappa delta pi record, 41(4), 172-175.
Lynch, H., & Fisher-Ari, T. (2017). Metaphor as pedagogy in teacher education. Teaching and Teacher Education, 66, 195–203. https://doi.org/10.1016/j.tate.2017.03.021
Mahlios, M., Massengill-Shaw, D., & Barry, A. (2010). Making sense of teaching through metaphors: A review across three studies. Teachers and Teaching, 16, 49–71. https://doi.org/10.1080/13540600903475645
Millî Eğitim Bakanlığı (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli öğretim programları ortak metni. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. https://tymm.meb.gov.tr/ortak-metin
Norscini, M., & Daniela, L. (2024). Metaphors in educational videos. Education Sciences. https://doi.org/10.3390/educsci14020177
Ornstein, A. C. & Hunkins, F. P. (2016). Curriculum: Foundations, principles, and issues (7th Edition). England: Pearson.
Özer, Z., & Eren, M. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı Doğrultusunda Hazırlanan Çocuk Şarkılarının İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 54(1), 1331-1372. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1702323
Radman, Z. (1997). Metaphors: Figures of the mind. Kluwer Academic Publishers.
Saban, A. (2004). Giriş düzeyindeki sınıf öğretmeni adaylarının “öğretmen” kavramına ilişkin ileri sürdükleri metaforlar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 131-155.
Saban, A. (2006). Functions of metaphor in teaching and teacher education: A review essay. Teaching Education, 17, 299–315. https://doi.org/10.1080/10476210601017386
Saban, A., Koçbeker, B., & Saban, A. (2007). Prospective teachers' conceptions of teaching and learning revealed through metaphor analysis. Learning and Instruction, 17(2), 123-139. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2007.01.003
Tobin, K., & Tippins, D. (1996). Metaphors as seeds for conceptual change and the improvement of science teaching. Science Education, 80, 711–730. https://doi.org/10.1002/(SICI)1098-237X(199611)80:6%3C711::AID-SCE5%3E3.0.CO;2-M
Türk Dil Kurumu. (2015). Büyük Türkçe Sözlük. http://www.tdk.gov.tr.
Uğur, N. (2024). Aristoteles nasıl çevrilmeli? Turnalar, 26, 20–25.
Uludağ Kırçıl, R., & Uluçınar Sağır, Ş. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin Sınıf İçi Yansımaları: Öğretmen Görüşleri. Erciyes Journal of Education, 9(1), 24-46. https://doi.org/10.32433/eje.1673094
Ülçay, O. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli değerlendirmesi. Ulusal Eğitim Toplum ve Dünya Dergisi, 1(2), 70-75. https://doi.org/10.5281/zenodo.11097248
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (1999). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
Zhao, Y., & Wongthai, N. (2024). Wisdom in words: Educational metaphors in Chinese university commencements. Journal of Ecohumanism. https://doi.org/10.62754/joe.v3i8.5030
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Eğitimde Pedagojik Araştırmalar Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
