İlkokula Başlama Yaşına İlişkin Veli Görüşlerinin İncelenmesi: Trabzon Örneği
Anahtar Kelimeler:
İlkokul, Okula Başlama Yaşı, Veli GörüşleriÖzet
Bu çalışma Türkiye'deki esnek kayıt uygulamaları bağlamında, ilkokula başlama için uygun yaşa ilişkin ebeveynlerin görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Son yıllarda okula başlama yaşı düzenlemelerindeki değişiklikler, farklı gelişim düzeylerine sahip çocuklardan oluşan sınıflara yol açmış ve bu da okul hazırlığı ve uyum süreçleriyle ilgili endişeleri artırmıştır. Bu bağlamda, ebeveynlerin bakış açıları, okula kayıt kararlarını doğrudan etkiledikleri için kritik önem taşımaktadır. Çalışma fenomenolojik bir tasarıma dayalı nitel bir araştırma yaklaşımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar 2018-2019 akademik yılında Trabzon'un Yomra ilçesindeki bir devlet ilkokulunun birinci sınıfına kayıtlı çocukları olan 12 ebeveynden oluşmuştur. Katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş ve veliler, öğrencilerin okula başlama yaşlarına göre üç farklı gruba dağıtılmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılarak toplanmış ve betimsel analiz yoluyla analiz edilmiştir. Bulgular ebeveynlerin genel olarak erken okula kayıt konusunda, özellikle 66 aydan küçük çocuklar için olumsuz görüşlere sahip olduğunu göstermektedir. Daha küçük çocukların bilişsel, duygusal, psikomotor ve sosyal alanlarda daha fazla zorluk yaşadığı, ancak başlangıç yaşı arttıkça bu sorunların önemli ölçüde azaldığı bildirilmiştir. 72 ay ve üzeri çocukların okula daha kolay uyum sağladıkları ve daha az gelişimsel zorluk yaşadıkları gözlemlenmiştir. Bazı ebeveynler sosyal ve çevresel faktörler nedeniyle erken kayıt yaptırmayı tercih etse de bazıları daha sonra kararlarından pişmanlık duyduklarını ifade etmiştir. Ayrıca çocukların zorluklarını ele almada ebeveyn katılımının sınırlı olduğu bulunmuştur. Bulgulara dayanarak özellikle 72 ay ve üzeri yaşlarda ilkokula başlamanın, çocukların gelişimsel hazır oluşu ve okula adaptasyonu açısından daha uygun olduğu sonucuna varılabilir. Çalışma kayıt kararlarının sosyal beklentilerden ziyade gelişimsel kriterlere dayanması gerektiğini ve ebeveynlerin ve eğitimcilerin okul hazır oluşu ve bunun sonuçları hakkında daha iyi bilgilendirilmesi gerektiğini öne sürmektedir.
Referanslar
Akyıldız, S. (2006). Uygulamalı ilkokuma yazma öğretimi (3. baskı). Trabzon: Üçyol Kültür Merkezi.
Arı, A. (2014). İlkokul birinci sınıfa başlama yaşına ilişkin öğretmen görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(3), 1031-1047.
Baber, M. A. and Ahmad, N. (2017). Role of starting school age in the academic performance at the tertiary level. Journal of Education and Educational Development, 4(2), 284-300.
Bayat, S. (2015). İlkokuma yazma öğretiminde 60-66 aylık çocuklar ile ilgili yaşanan güçlüklere ilişkin öğretmen görüşleri. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 172-185.
Bilir, A. (2005). İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin özellikleri ve ilkokuma yazma öğretimi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 38(1), 87-100.
Black, S. E., Devereux, P. J. and Salvanes, K. G. (2011). Too young to leave the nest? The effects of school starting age. The Review of Economics and Statistics, 93(2), 455-467.
Çepni, S. (2010). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş (5. baskı). Trabzon: Yazar.
Demir, S. ve Üstün, E. (2018). 60-66 ay çocukların ilkokul 1.sınıfa başlaması uygulamasında ilişkin öğretmen ve veli görüşlerinin incelenmesi. Elementary Education Online, 17(3), 1604-1618.
Ekiz, D. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri (4. baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
Ekiz, D. ve Bakkaloğlu, M. (2019). İlkokul Birinci Sınıf Öğrencilerinin İlkokula Kayıt Yaşına Göre Okuma Hızlarının İncelenmesi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5, 219-230.
Ekiz, D. ve Bakkaloğlu, M. (20121). İlkokula başlama yaşına göre ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin okuma hızlarının uzun dönemli incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 50(230), 629-643.
European Commission Eurydice and Eurostat. (2012). Key Data on Education in Europe. Brussels: Education, Audiovisual and Culture Executive Agency.
Fraenkel, J. R. and Wallen, N. E. (2008). How to design and evaluate research in education (7. edition). London: McGraw-Hill Higher Education.
Gündüz, H. B. ve Özarslan, N. (2016). Farklı yaş kategorilerinde ilkokula başlayan öğrencilerin okul olgunluğu ve öğretmen görüşlerine göre okula uyum problemleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 212-230.
Herbst, M. and Strawinski, P. (2016). Early effects of an early start: Evidence from lowering the school starting age in Poland. Journal of Policy Modeling, 38, 256-271.
Karamanoğlu, R. ve Tiryaki, E. N. (2014). İlkokula yeni başlayan 60-66 ay grubu öğrencilerin okula hazır oluşları üzerine inceleme. Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(3), 1065-1080.
Kartal, S. (2013). Türkiye’de ilkokula başlama yaşının beş yaşa indirilmesinin eğitim politikaları açısından değerlendirilmesi. Mülkiye Dergisi, 37(3), 201-214.
Mercan Uzun, E. ve Alat, K. (2014). İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin 4+4+4 eğitim sistemi ve bu sistem sonrasında ilkokula başlayan öğrencilerin hazırbulunuşlukları hakkındaki görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 15-44.
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2014). Millî Eğitim Bakanlığı okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumları yönetmeliği. Resmî Gazete (Sayı: 29072). mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/1703.pdf
Sharp, C. (2002, November). School starting ag. European policy and recent research. Paper Represented at the Local Government Association Seminar “When Should Our Children Start School?”, London.
Stevenson, D. L. and Baker, D. P. (1987). The family-school relation and child’s school performance. Child Development, 58(5), 1348-1357.
Şentürk, C. (2016). Takvim yaşı olarak ilkokul birinci sınıf eğitimine erken başlayan çocuklarda karşılaşılan güçlüklere ilişkin öğretmen görüşleri. Journal of European Education, 6(3), 9-30.
Ünver, G., B., Dikbayır, A. ve Yurdakul, B. (2015). Kesintili zorunlu eğitim ilkokul birinci sınıf uygulamalarının incelenmesi. Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(4), 1647-1664.
Zelyurt, H. ve Özel. E. (2015). İlkokul birinci sınıfı okutan sınıf öğretmenlerinin eğitimde 4+4+4 düzenlemesine ilişkin görüşleri. Ahi Evren Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 1-18.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Eğitimde Pedagojik Araştırmalar Dergisi

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

