Ortaokul 7. Sınıf ‘Hücre ve Bölünmeler’ Ünitesinin Öğretiminde Beyin Temelli Öğrenme Yaklaşımının Akademik Başarıya Etkisinin Araştırılması
Özet Görüntüleme: 34
/ 
PDF İndirme: 8
Anahtar Kelimeler:
Beyin Temelli Öğrenme Yaklaşımı, Akademik Başarı, Hücre ve BölünmeÖzet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul 7. sınıf Fen Bilimleri dersi ‘Hücre ve Bölünmeler’ ünitesinde beyin temelli öğrenme yaklaşımının öğrencilerin akademik başarısına etkisini incelemektedir. Çalışmada yarı deneysel desen kullanılmıştır. Bu çalışma, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Van ili İpekyolu ilçesindeki bir ortaokulda öğrenim gören 7. sınıf öğrencileriyle yürütülmüş olup, çalışma grubunu 21’i deney ve 21’i kontrol grubunda yer alan toplam 42 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak ‘Hücre ve Bölünmeler Akademik Başarı Testi’ ile ‘Yarı Yapılandırılmış Mülakat Formu’ kullanılmıştır. Elde edilen veriler ise ANCOVA, bağımlı ve bağımsız örneklemler t-testleri ile analiz edilmiştir. Deney grubu öğrencileri; akademik başarılarının artmasında öğrenme ortamının sık sık havalandırılması ile ortamın oksijen seviyesinin artması, öğrencilerin ders esnasında hafıza ve zekayı geliştiren yiyecekleri yemeleri, derste belli aralıklarla müzik dinlemeleri, müzik eşliğinde oyunlar oynamaları, grup içi ve gruplar arası tartışmalar (zıt panel etkinliği) yapmaları ve konular ile ilgili deneyler yapmaları akademik başarılarının artmasında etkili olduğunu belirtmektedirler. Kontrol grubu öğrencileri ise akademik başarılarının artmasında öğretmenin öğrencilerle birebir ilgilenmesi, konu ile ilgili çok sayıda soru çözmesi ve deneyler yapmasının etkili olduğunu düşünmektedirler. Elde edilen bulgular, Hücre ve Bölünmeler Akademik Başarı Testi son test puanlarında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, beyin temelli öğrenme yaklaşımının uygulandığı derslerde öğrencilerin derse katılım düzeylerinin arttığı, rahat bir öğrenme ortamında kendi deneyimlerinden yararlanarak yaparak-yaşayarak öğrenme fırsatı buldukları görülmüştür. Öğrencilerin derslere aktif katılım sağladıkları ve öğrenme sürecini eğlenceli buldukları gözlemlenmiştir. Öğrenme sürecine yönelik bu olumlu tutum ve istekliliklerinin akademik başarılarına da yansıdığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda, beyin temelli öğrenme yaklaşımının etkili bir şekilde kullanıldığı derslerde öğrencilerin akademik başarı düzeylerinde artış olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Referanslar
Agarwal, P. K., Nunes, L. D., & Blunt, J. R. (2021). Retrieval practice to improve learning: Evidence from classroom research. Educational Psychology Review, 33(4), 1407–1444. https://doi.org/10.1007/s10648-020-09585-2
Akınoğlu, O. (2007). Beyin temelli öğrenme. Nobel Yayın Dağıtım.
Alanazi, F. H. (2020). The effect of brain-based learning on academic achievement in science education. Journal of Education and Learning, 9(2), 45–55. https://doi.org/10.5539/jel.v9n2p45
Al-Balushi, S. M., & Al-Balushi, K. A. (2018). The impact of brain-based learning on science achievement and motivation. International Journal of Instruction, 11(4), 55–70. https://doi.org/10.12973/iji.2018.1144a
Albayrak, M. (2019). Beyin temelli öğrenmenin ortaokul öğrencilerinin akademik başarısına etkisi. Eğitim ve Bilim, 44(198), 211–230.
Aleknavičiūtė, J., Lehtinen, E., & Södervik, I. (2023). Conceptual understanding in biology learning: Students’ difficulties and instructional implications. International Journal of Science Education, 45(6), 523–542. https://doi.org/10.1080/09500693.2023.2173456
Avcı, S. (2007). Beyin temelli öğrenme. Pegem Akademi.
Bahar, M., Johnstone, A. H., & Hansell, M. H. (1999). Revisiting learning difficulties in biology. Journal of Biological Education, 33(2), 84–86. https://doi.org/10.1080/00219266.1999.9655648
Bayrakçeken, S. (2012). Test geliştirme teknikleri. Nobel Akademik Yayıncılık.
Caine, R. N., & Caine, G. (2002). Making connections: Teaching and the human brain. ASCD.
Cengiz, E. (2004). Müzik destekli öğretimin sözcük öğretimine etkisi. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 15, 65–74.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Çengelci, T. (2007). Öğrenci merkezli öğrenme yaklaşımları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 7(1), 123–145.
Duman, B. (2010). Beyin temelli öğrenme. Anı Yayıncılık.
Ekiz, D. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
Ellingsen, R. (2000). Brain-based learning: What is it? Educational Leadership, 57(7), 60–65.
Erlauer, L. (2003). The brain-compatible classroom. ASCD.
Freeman, S., Eddy, S. L., McDonough, M., Smith, M. K., Okoroafor, N., Jordt, H., & Wenderoth, M. P. (2014). Active learning increases student performance in science. Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(23), 8410–8415. https://doi.org/10.1073/pnas.1319030111
George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step (10th ed.). Pearson.
Gözüyeşil, E., & Dikici, A. (2014). Beyin temelli öğrenmenin akademik başarıya etkisi: Bir meta-analiz çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(2), 1–18.
Herak, R., Mahanal, S., Zubaidah, S., & Novianti, D. (2025). Students’ misconceptions in cell division concepts. Journal of Biological Education, 59(1), 1–14. https://doi.org/10.1080/00219266.2024.XXXXXXX
Jensen, E. (2006). Brain-based learning: The new paradigm of teaching (2nd ed.). Corwin Press.
Jensen, E. (2013). Engaging students with poverty in mind. ASCD.
Kadirhanoğulları, Z., & Özay Köse, E. (2024). Hücre ve bölünmeler konusunda kavram yanılgıları. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 12(1), 45–62.
Kalas, P., O’Neill, A., Pollock, C., & Birol, G. (2013). Development of a concept inventory for cell division. CBE—Life Sciences Education, 12(3), 449–461. https://doi.org/10.1187/cbe.12-10-0195
Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
Kolb, B., & Whishaw, I. Q. (1998). Brain plasticity and behavior. Annual Review of Psychology, 49, 43–64.
Lagoudakis, M., et al. (2022). Brain-based learning in biology education. Education Sciences, 12(5), 331. https://doi.org/10.3390/educsci12050331
MEB. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 3–8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
Mishra, P., Pandey, C. M., Singh, U., Gupta, A., Sahu, C., & Keshri, A. (2019). Descriptive statistics and normality tests. Annals of Cardiac Anaesthesia, 22(1), 67–72.
OECD. (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing.
Öner, N. (2008). Bilişsel gelişim ve öğrenme. Pegem Akademi.
Özçelik, D. A. (2010). Test hazırlama kılavuzu. Pegem Akademi.
Öztap, H., Özay, E., & Aydın, F. (2003). Biyoloji öğretiminde görsel materyal kullanımı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 135–143.
Palavan, Ö. (2018). Beyin temelli öğrenme yaklaşımının eğitimde uygulanabilirliği. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 4(2), 89–102.
Sandelowski, M. (2000). Whatever happened to qualitative description? Research in Nursing & Health, 23(4), 334–340.
Sevindik, T. (2010). Beyin temelli öğrenmede merak ve motivasyon. Eğitim Bilimleri Dergisi, 32, 77–92.
Smith, M. U. (1991). Teaching cell division. Journal of Research in Science Teaching, 28(2), 123–134.
Sousa, D. A. (2006). How the brain learns (3rd ed.). Corwin Press.
Sünbül, A. M. (2007). Öğretmen rollerinin yeniden yapılandırılması. Eğitim ve Bilim, 32(144), 3–14.
Süral, S. (2014). Beyin temelli öğrenmenin fen başarısına etkisi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(2), 125–146.
Tekkaya, C., Özkan, Ö., & Sungur, S. (2001). Biology learning difficulties. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 145–150.
Tokuhama-Espinosa, T. (2011). Mind, brain, and education science. W. W. Norton & Company.
Tokuhama-Espinosa, T. (2018). Neuromyths: Debunking false ideas about the brain. W. W. Norton & Company.
Urey, M., Çalık, M., & Eryılmaz, A. (2008). Hücre ve organellerinin öğretiminde 5E modeli. Eğitim ve Bilim, 33(147), 82–95.
Wood, K. (2003). Brain-based learning strategies. Educational Leadership, 60(6), 26–31.
Yağlı, A. (2008). Beyin temelli öğrenme ve öğretim. Eğitim Araştırmaları, 31, 87–96.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Eğitimde Pedagojik Araştırmalar Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
