Fen Bilimlerinde Yeni Paradigma: Yeni Nesil Sınıflar ve Öğrenci Deneyimleri
Özet Görüntüleme: 274
/ 
PDF İndirme: 116
Anahtar Kelimeler:
Yenilikçi Öğrenme Ortamları, Geleceğin Sınıf Laboratuvarı (FCL), Fen Bilimleri ÖğretimiÖzet
Günümüz eğitim anlayışı, öğrencilerin aktif katılımını sağlayan, teknolojiyi etkili bir şekilde kullanan ve öğrenci merkezli öğrenme ortamlarını destekleyen yenilikçi sınıf modellerine yönelmektedir. Future Classroom Lab (FCL) olarak adlandırılan bu yenilikçi sınıf modelleri, pedagojiyi, alan tasarımını ve teknolojiyi bir araya getirerek esnek mobilyalar ile desteklenen aktif öğrenme ortamları sunmaktadır. Bu çalışmada, fen bilimleri eğitiminde yenilikçi sınıfların öğrenci motivasyonu ve akademik performansına olan yansımaları incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen bu çalışmada, fenomenoloji araştırma deseni benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, 2024-2025 öğretim yılının ikinci döneminde Rize’de bir devlet okulunun 5. sınıfında öğrenim gören ve Fen Bilimleri dersini alan 40 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmacı tarafından hazırlanan teknoloji odaklı öğrenme senaryoları, 5 hafta boyunca toplam 20 ders saati süresince uygulanmıştır. Veriler, literatür taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanan altı açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formları ve gözlem yoluyla toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonuçları, geleneksel sınıf ortamlarının öğrencilerin aktif araştırma yapmasını, problem çözme ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmesini sınırlayabildiğini ortaya koymaktadır. Buna karşın, yenilikçi sınıfların öğrencilere daha esnek ve keşfetmeye dayalı bir öğrenme deneyimi sunduğu belirlenmiştir. Öğrenme senaryolarına bağlı yenilikçi sınıflarda (FCL) oluşturulan alan tasarımı ve uygun teknoloji kullanımının etkisiyle, fen bilimleri dersi öğrenme çıktılarının öğrenciler tarafından eğlenceli bir şekilde öğrenildiği ve bilimsel bilgiyi günlük yaşamla daha kolay ilişkilendirebildiği gözlemlenmiştir. Aynı zamanda, bu sınıfların esnek yapısı sayesinde öğrencilerin bireysel öğrenme hızlarına uyum sağlayarak motivasyonlarını artırdığı belirlenmiştir. Fen bilimleri eğitiminde yenilikçi sınıfların kullanımı, öğrencilerin bilimsel düşünme becerilerini geliştirmekte, kalıcı öğrenmeyi teşvik etmekte ve derse olan ilgilerini olumlu yönde etkilemektedir. Öğrencilerin 21. Yüzyıl becerileri olarak adlandırılan yaratıcı düşünme, iş birliği yapma, iletişim kurma ve eleştirel düşünme gibi yetkinlikleri kazanabilmesi için eğitimde yenilikçi yaklaşımların benimsenmesi gerektiği önerilmektedir. Ancak bu dönüşümün başarılı olabilmesi için öğretmenlerin dijital pedagojik becerilerinin geliştirilmesi, öğretim materyallerinin güncellenmesi ve altyapının güçlendirilmesi gerekmektedir.
Referanslar
Abeysekera, L., & Dawson, P. (2015). Motivation and cognitive load in the flipped classroom: Definition, rationale and a call for research. Higher Education Research & Development, 34(1), 1–14. https://doi.org/10.1080/07294360.2014.934336
Aslan, S. A., & Duruhan, K. (2021). The effect of virtual learning environments designed according to problembased learning approach to students’ success, problem-solving skills and motivations. Education and Information Technologies, 26(2), 2253–2283.
Atış Akyol, N. & Aşkar, N. (2022). Erken çocukluk döneminde 21. yüzyıl becerileri. Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(3), 2597-2629.
Aydın, B., & Demirer, V. (2017). Ters yüz sınıf modeli çerçevesinde gerçekleştirilmiş çalışmalara bir bakış: İçerik analizi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 7(1), 69–93.
Baek, Y. K. (2008). What hinders teachers in using computer and video games in the classroom? Exploring factors inhibiting the uptake of computer and video games. CyberPsychology & Behavior, 11(6), 665–671. https://doi.org/10.1089/cpb.2008.0127
Beers, S. Z. (2011). 21 st century skills: Preparing students for their future. STEM: Science, technology, engineering, math. Erişim adresi (8 Temmuz 2025): https://cosee.umaine.edu/files/coseeos/21st_century_skills.pdf
Black, P., & Wiliam, D. (2009). Developing the theory of formative assessment. Educational Assessment Evaluation and Accountability, 21(1), 5–31. https://doi.org/10.1007/s11092-008-9068-5
Bruner, J. S. (1966). Toward a theory of instruction. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Budak, B., & Türkmen Budak, T. (2025). Yenilikçi sınıf ortamlarında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yürütülen proje uygulamaları. Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 727–737.
Creswell, J. W. (2017). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). SAGE Publications.
Darling-Hammond, L., Flook, L., Cook-Harvey, C., Barron, B., & Osher, D. (2020). Implications for educational practice of the science of learning and development. Applied Developmental Science, 24(2), 97–140.
Dewey, J. (1938). Experience and education. Kappa Delta Pi, USA.
European Schoolnet. (2020). Future Classroom Lab: A flexible and inspiring learning environment. Erişim adresi (3 Temmuz 2025): https://fcl.eun.org/about
European Schoolnet. (2020). Future Classroom Lab: Learning scenarios and innovative teaching approaches. Erişim adresi (3 Temmuz 2025): https://fcl.eun.org
European Schoolnet. (2024). Future Classroom Lab [Görsel]. Erişim adresi (3 Temmuz 2025): https://fcl.eun.org/en-US/about
Ferrari, A., Cachia, R., & Punie, Y. (2009). Innovation and creativity in education and training in the EU member states: Fostering creative learning and supporting innovative teaching. European Commission–JRC.
Fosnot, C. T., & Perry, R. S. (1996). Yapılandırmacılık: Psikolojik bir öğrenme teorisi. In C. T. Fosnot (Ed.),
Yapılandırmacılık: Teori, perspektifler ve uygulama (2. baskı, s. 8–33). New York: Öğretmenler Koleji Yayınları. Erişim adresi (1 Temmuz 2025): http://rsperry.com/wp-content/uploads/2015/10/Final-CHAPTER-2.pdf
Goodwin, B., & Miller, K. (2013). Research says / Evidence on flipped classrooms is still coming in. Educational Leadership, 70(6), 78–80.
Hung, H. T. (2015). Flipping the classroom for English language learners to foster active learning. Computer Assisted Language Learning, 28(1), 81–96. https://doi.org/10.1080/09588221.2014.967701
Jonassen, D. H. (1999). Designing constructivist learning environments. Instructional Design Theories and Models: A New Paradigm of Instructional Theory, 2, 215-239. https://doi.org/10.4324/9781410603784
Kalemkuş, F., & Bulut Özek, M. (2021). 21. Yüzyıl Becerileri Konusunda Araştırma Eğilimleri: 2000-2020 (Ocak Ayı). MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 878-900.
Koç, A., & Kanadlı, S. (2025). Effect of interactive learning environments on learning outcomes in science education: A network meta-analysis. Journal of Science Education and Technology, 34(4), 681–703.
Kuluşaklı, E. (2024). Yükseköğretimde uzaktan öğrenenlerin temel dijital yetkinliği. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 14(2), 358–365.
Lage, M. J., Platt, G. J., & Treglia, M. (2000). Inverting the classroom: A gateway to creating an inclusive learning environment. The Journal of Economic Education, 31(1), 30–43. https://doi.org/10.2307/1183338
Love, B., Hodge, A., Grandgenett, N., & Swift, A. W. (2014). Student learning and perceptions in a flipped linear algebra course. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 45(3), 317– 324. https://doi.org/10.1080/0020739X.2013.822582
Mattis, K. V. (2015). Flipped classroom versus traditional textbook instruction: Assessing accuracy and mental effort at different levels of mathematical complexity. TechTrends, 59(6), 14–19. https://doi.org/10.1007/s10758-014-9238-0
Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017–1054. https://doi.org/10.1111/j.14679620.2006.00684.x
Millî Eğitim Bakanlığı. [MEB]. FCL – Geleceğin Sınıfı Laboratuvarı. Erişim tarihi (5 Temmuz 2025): http://fclturkiye.eba.gov.tr/
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Öğretim Programı. Ankara: MEB Yayınları.
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024b). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) Öğretim Programları Ortak Metni. Ankara: MEB Yayınları.
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024c). Yenilikçi Sınıf Öğretmenler ve Okul Yöneticileri İçin Uygulama Kılavuzu. Erişim adresi (8 Temmuz 2025): https://fclturkiye.eba.gov.tr/wp-content/uploads/2024/11/Yenilikci-Siniflar-Uygulama-Kilavuzu.pdf
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024d). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Öğretim programı taslağı. Ankara: MEB Yayınları.
Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü [YEĞİTEK]. (2021). Kuramdan Uygulamaya Geleceğin Sınıfını Tasarlama. Ankara: MEB Yayınları.
Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). SAGE Publications.
Morgan, H. (2014). Focus on technology: Digital storytelling in the classroom. Childhood Education, 90(3), 197-199. https://doi.org/10.1080/00094056.2014.912076
Nicol, D. J., & Macfarlane-Dick, D. (2006). Formative assessment and self‐regulated learning: A model and seven principles of good feedback practice. Studies in Higher Education, 31(2), 199–218. https://doi.org/10.1080/03075070600572090
Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing.
Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2018). Teaching for the future: Effective classroom practices to transform education. OECD Publishing.
Organisation for Economic Co-operation and Development [OECD]. (2019). OECD future of education and skills 2030: OECD learning compass 2030. OECD Publishing.
Özçakır-Sümen, Ö., & Çalışıcı, H. (2016). Pre-service teachers’ mind maps and opinions on STEM education implemented in an environmental literacy course. Educational Sciences: Theory and Practice, 16(2), 459– 476.
Partnership for 21st Century Learning [P21]. (2019). Framework for 21st century learning. Erişim adresi (18 Temmuz 2025): http://static.battelleforkids.org /documen%0Ats/p21/P21_Framework_Brief.pdf
Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods (4th ed.). SAGE Publications.
Pimthong, P., & Williams, J. (2018). Preservice teachers’ understanding of STEM education. Kasetsart Journal of Social Sciences, 39(1), 162–168.
Radloff, J., & Guzey, S. (2017). Investigating changes in preservice teachers’ conceptions of STEM education following video analysis and reflection. School Science and Mathematics, 117(3–4), 158–167.
Redecker, C., Punie, Y., Ferrari, A., Kampylis, P., & Vuorikari, R. (2017). European framework for the digital competence of educators: DigCompEdu. Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/159770
Sarı, A., & Altun, T. (2016). Oyunlaştırma ile gerçekleştirilen bilgisayar derslerine ilişkin öğrencilerin algılarının incelenmesi. Türk Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Dergisi, 7(3), 553–577.
Schneider, B., Krajcik, J., & Salmela-Aro, K. (2022). Improving science achievement through project-based learning. Educational Researcher, 51(1), 10–21.
Süral, S. (2024). Yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının eğitim programları üzerindeki etkileri. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi (UEAD), 8(2), 174-181.
Teräs, M. (2022). [Review of the book Education and technology: Key issues and debates (3rd ed.), by N. Selwyn]. International Review of Education. Springer Nature & UNESCO Institute for Lifelong Learning. https://doi.org/10.1007/s11159-022-09971-9
Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass. UNESCO. (2021).
Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO.
Voogt, J., Erstad, O., Dede, C., & Mishra, P. (2013). Challenges to learning and schooling in the digital networked world of the 21st century. Journal of Computer Assisted Learning, 29(5), 403–413. https://doi.org/10.1111/jcal.12029
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Yavrutürk, A. R. (2023). Geleceğin sınıfı tasarlaması örneği olarak Zile Fen Lisesi ZFCL sınıfı. Journal of Sustainable Education Studies, 4(2), 169–180.
Yavrutürk, A. R., & Saper, Ü. (2024). Yenilikçi ve esnek öğrenme alanı Geleceğin Sınıf Laboratuvarı alanında eğitim gören öğrencilerin deneyimlerinin incelenmesi. Journal of Uludag University Faculty of Education, 37(3), 949–973.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (14. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yurdakul, B. (2005). Yapılandırmacılık. In Ö. Demirel (Ed.), Eğitimde yeni yönelimler (ss. 269–285). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Eğitimde Pedagojik Araştırmalar Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
