Metafor Analiziyle Ortaokul Öğrencilerinin Görsel Sanatlar Öğretmenine Yönelik Algılarının İncelenmesi


Özet Görüntüleme: 155 / PDF İndirme: 51

Yazarlar

Anahtar Kelimeler:

Görsel Sanatlar Öğretmeni, Metafor Analizi, Ortaokul Öğrencileri, Sanat Eğitimi, Öğretmen Algısı

Özet

Bu araştırmanın temel amacı, ortaokul öğrencilerinin “Görsel Sanatlar Öğretmeni” kavramına yönelik algılarını metafor yöntemiyle belirlemektir. Metafor çalışması kapsamında öğrencilere “Görsel sanatlar öğretmeni .............gibidir. Çünkü...........” ifadesini tamamlamaları istenmiş ve elde edilen veriler analiz edilmiştir. Öğrencilerin cinsiyetleri ve sınıf düzeyleri de kaydedilerek verilerin farklı değişkenlere göre değerlendirilmesi sağlanmıştır. Araştırma, 5 farklı ortaokulda öğrenim gören ve basit olasılıklı örnekleme yöntemi belirlenen toplam 200 ortaokul öğrencisinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların 106’sı kız, 94’ü ise erkek öğrencilerden oluşmaktadır. Katılımcılar, 5., 6., 7. ve 8. sınıf düzeylerinden seçilmiş olup, farklı akademik başarı gruplarından öğrencilerin katılımı sağlanarak veri çeşitliliği artırılmıştır. Öğrencilere metafor oluşturmaları için 15 dakikalık bir süre tanınmış, ardından toplanan yanıtlar incelenerek geçerli olanlar belirlenmiştir. Çalışma kapsamında toplam 74 geçerli metafor tespit edilmiş ve elde edilen metaforlar benzerliklerine göre 7 ana kategori altında sınıflandırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, öğrenciler görsel sanatlar öğretmenini genellikle sevgi, şefkat, özgürlük, yaratıcılık, yol göstericilik ve eğiticilik kavramlarıyla özdeşleştirmiştir. En sık kullanılan metaforlar arasında melek, anne/baba, ressam, ışık, yıldız, pusula ve psikolog gibi ifadeler yer almaktadır. Öğrenciler, görsel sanatlar öğretmenini bir rehber olarak görmekte, aynı zamanda sanatın yaratıcı ve özgürleştirici yönüyle ilişkilendirmektedir. Öğrencilerin öğretmenlerini, bir aile bireyi veya destekleyici bir figür olarak görmeleri, öğretmen-öğrenci ilişkilerinin duygusal yönünü de ortaya koymaktadır. Bu araştırma, görsel sanatlar öğretmenine yönelik algıları anlamada ve sanat eğitiminin öğrenci üzerindeki etkisini kavramada önemli bir kaynak sunmaktadır. Bulgular, sanat eğitiminin sadece teknik bilgi ve beceri öğretmekle kalmayıp, aynı zamanda öğrencilerin duygu dünyalarını ve sosyal ilişkilerini de şekillendirdiğini göstermektedir. Öğrencilerin metafor analizine dayalı algıları incelenerek, sanat eğitiminin öğrencilere sağladığı katkılar daha iyi anlaşılabilir ve öğretim süreçlerinde buna yönelik düzenlemeler yapılabilir.

Referanslar

Alter, F. (2011). Exploring visual arts pedagogies that support critical and creative thinking. Australian Art Education, 34, 10.

Anderson, T. (2003). Art Education for Life. International Journal of Art and Design Education, 22, 58-66. https://doi.org/10.1111/1468-5949.00339.

Blazar, D., & Kraft, M. (2017). Teacher and Teaching Effects on Students’ Attitudes and Behaviors. Educational Evaluation and Policy Analysis, 39, 146-170. https://doi.org/10.3102/0162373716670260.

Ekiz, D. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri (Geliştirilmiş 2. Baskı). Anı Yayıncılık: Ankara.

Ertürk, R. (2017). İlkokul öğrencilerinin “öğretmen” kavramına ilişkin metaforik algıları. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(3), 1-15.

Gencer, M. (2020). Öğrenci ve velilerin öğretmen kavramına ilişkin metaforik algıları. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(44), 805-825. https://doi.org/10.31795/baunsobed.742089.

Günay, E., & Koç, Ö. O. (2021). Güzel Sanatlar Lisesi Resim Bölümü Öğrencilerinin Cinsiyet Kalıp Yargıları: Metafor Analizi ve Resim Çizme-Yazma Yöntemi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, 2(3), 55-74.

Kalyoncu, R. (2013). Görsel sanatlar öğretmeni adaylarının "öğretmenlik" kavramına ilişkin metaforları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(20), 471-484.

Kalyoncu, R., & Liman, S. (2013). Öğretmenlerin “görsel sanatlar dersi” ve “görsel sanatlar öğretmeni” kavramlarına ilişkin metaforları. Fine Arts, 8(1), 115-130.

Koç, E. S. (2014). İlkokul öğrencilerinin "öğretmen" kavramına ilişkin metaforik algıları. International Journal of Educational Researchers, 5(2), 1-12. https://doi.org/10.19160/ijer.285232.

Koç, S. E. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmen ve öğretmenlik mesleği kavramlarına ilişkin metaforik algıları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(15), 47-72.

Mercin, L., & Alakuş, A. O. (2007). Birey ve toplum için sanat eğitiminin gerekliliği. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (9), 14-20.

Ocak, G. ve Gündüz, M. (2006). Eğitim fakültesini yeni kazanan öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine giriş dersini almadan önce ve aldıktan sonra öğretmenlik mesleği hakkındaki metaforlarının karşılaştırılması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 293-310.

Özdemi̇r, A. (2021). Where Are We in the Art Education Required? Looking at Life through the Eyes of Art. , 09, 123-130. https://doi.org/10.4236/ADR.2021.92011

Pinkel, S. (2017). The Necessity for Synthetic Art Education. Leonardo, 19, 183- 184.

Saban, A. (2004). Giriş düzeyindeki sınıf öğretmeni adaylarının “öğretmen” kavramına ilişkin ileri sürdükleri metaforlar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 131-155.

Saban, A. (2009). Öğretmen adaylarinin öğrenci kavramina ilişkin sahip olduklari zihinsel imgeler. Türk eğitim bilimleri dergisi, 7(2), 281-326.

Saha, A., Mukherjee, S., & Sharma, D. (2023). Role of art in business: Integrating visual and performing arts to foster creativity, drive innovation, and enhancing strategic outcomes. ShodhKosh: Journal of Visual and Performing Arts. https://doi.org/10.29121/shodhkosh.v4.i1.2023.3767

Saif, M. (2023). Art Education and Students' Perception of Fine Art Teachers. Al-Qamar. https://doi.org/10.53762/alqamar.06.04.e10.

Şahin, D., & Yağçı, M. M. (2012). Bireyin toplumsallaşma sürecinde sanat eğitiminin önemi. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(1), 273-277.

Tulunay Ateş, Ö. (2016). Öğrencilerin öğretmen ve okul metaforları. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 78-93.

Ulbricht, J. (2005). What is Community-Based Art Education?. Art Education, 58, 12 - 6. https://doi.org/10.1080/00043125.2005.11651529.

Wan, W., & Turner, S. (2018). Applying metaphor analysis to academic literacy research. Metaphor and the Social World. https://doi.org/10.1075/MSW.17012.WAN.

Wells, Ş. Y. (2015). Görsel sanatlar öğretmeni adaylarının öğretmen ve sanatçı algısına ilişkin metafor analizi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(3), 160-175.

Wulf, A., & Dudis, P. (2005). Body partitioning in ASL metaphorical blends. Sign Language Studies, 5(3), 317-332.

Yang, M. (2023). An Analysis of Metaphors in Daily Life. International Journal of Education and Humanities. https://doi.org/10.54097/ijeh.v7i1.4864.

Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Yılmaz, F., Göçen, S., & Yılmaz, F. (2013). Öğretmen adaylarının öğretmen kavramına ilişkin algıları: bir metaforik çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(9), 161-164.

İndir

Yayınlanmış

29.12.2025

Nasıl Atıf Yapılır

DİNÇ ALTUN, Z., AKKAYA, M. K., ŞAMLI, A., & GENEZ, A. (2025). Metafor Analiziyle Ortaokul Öğrencilerinin Görsel Sanatlar Öğretmenine Yönelik Algılarının İncelenmesi. Eğitimde Pedagojik Araştırmalar Dergisi, 1(2), 134–147. Erişim adresi: https://epader.org.tr/dergi/index.php/pub/article/view/25

Sayı

Bölüm

Makaleler

Benzer Makaleler

1 2 > >> 

Bu makale için ayrıca gelişmiş bir benzerlik araması başlat yapabilirsiniz.