Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı Üzerine Sınıf Öğretmenlerinin Görüşlerinin Sistematik İncelenmesi
Özet Görüntüleme: 511
/ 
PDF İndirme: 430
Anahtar Kelimeler:
Yapay Zekâ, Eğitimde Yapay Zekâ, Sınıf ÖğretmenleriÖzet
Bu çalışmanın temel amacı, ilkokul düzeyinde yapay zekâ kullanımının ne denli önemli olduğunu sınıf öğretmenlerinin bakış açısından değerlendirmektir. Araştırma, nitel yöntemler arasında yer alan durum çalışması deseniyle yürütülmüştür. Katılımcı grubunu, Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda hâlen görev yapan toplam doksan altı sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Bu form, öğretmenlerin yapay zekâyla ilgili deneyimlerini, düşüncelerini ve beklentilerini anlamaya yönelik sorular içermektedir. Elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre sınıf öğretmenleri, yapay zekânın eğitimdeki yerini oldukça değerli bulmakta ve bu alana yönelik yeterli bir farkındalık ile hazırlığa sahip olduklarını ifade etmektedir. Öğretmenlerin büyük bir kısmı, özellikle çevrimiçi ve yapay zekâ destekli öğrenme platformlarını kullanmaya açık olduklarını belirtmiştir. En fazla katkıyı ise matematik öğretiminde sağlayabileceğini düşünmektedirler. Bununla birlikte, bazı öğretmenler yapay zekâ uygulamalarının öğrencilerde teknolojiye bağımlılık yaratabileceği yönünde kaygılar taşımaktadır. Bu çalışma, yapay zekâ teknolojilerinin ilkokul eğitimindeki potansiyelini gözler önüne sererken; öğretmenlerin bu teknolojilere karşı genel olarak olumlu bir tutum sergilediğini de ortaya koymaktadır. Öğretmenlerin dile getirdiği endişelerin dikkate alınması ve bu doğrultuda çözüm yollarının geliştirilmesi, yapay zekânın eğitim ortamlarında daha sağlıklı ve etkili biçimde kullanılmasına katkı sağlayacaktır.
Elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, sınıf öğretmenleri yapay zekânın eğitimdeki yerini oldukça değerli bulmakta ve bu alana yönelik bir farkındalık ile hazırlığa sahip olduklarını dile getirmektedir. Öğretmenlerin büyük bir kısmı, özellikle çevrimiçi ve yapay zekâ destekli öğrenme platformlarını kullanmaya açık olduklarını belirtmiştir. En fazla katkıyı ise matematik öğretiminde sağlayabileceğini düşünmektedirler.
Bununla birlikte, bazı öğretmenler yapay zekâ uygulamalarının öğrencilerde teknolojiye bağımlılık yaratabileceği yönünde kaygılar taşımaktadır. Bu çalışma, yapay zekâ teknolojilerinin ilkokul eğitimindeki potansiyelini gözler önüne sererken; öğretmenlerin bu teknolojilere karşı genel olarak olumlu bir tutum sergilediğini de ortaya koymaktadır. Öğretmenlerin dile getirdiği endişelerin dikkate alınması ve bu doğrultuda çözüm yollarının geliştirilmesi, yapay zekânın eğitim ortamlarında daha sağlıklı ve etkili biçimde kullanılmasına katkı sağlayacaktır.
Referanslar
Akdeniz, M., & Özdinç, F. (2021). Eğitimde yapay zekâ konusunda türkiye adresli çalışmaların incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 912-932. https://doi.org/10.33711/yyuefd.938734
Alpaydın, E. (2013). Yapay Öğrenme. Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
Arslan, K. (2017). Eğitimde yapay zekâ ve uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-88
Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: nitel bir araştırma nasıl yapılır?. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
Brown. A. P. (2008). “A review of the literature on case study research”. CanadianJournal for New Scholars in Education, 1(1), 1-13.
Bumen, N. T. (2004). Okullarda Çoklu Zekâ Kuramı. Ankara: Pegem A Yayıncılık
Bülbül, H., & Ersöz, B. (2022). Eğitimde yapay zekâ sanal gerçeklik ve sanal evren (Metaverse). Şeref S. & M. Umut D (Ed.), Yorumlanabilir ve açıklanabilir yapay zekâ ve güncel konular içinde (ss. 149-183). Nobel Yayınevi.
Coşkun, F., & Gülleroğlu, H. D. (2021). Yapay zekânın tarih içindeki gelişimi ve eğitimde kullanılması. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 54(3), 947-966. https://doi.org/10.30964/auebfd.916220
Çam, M. B., Çelik, N. C., Turan Güntepe, E. & Durukan, Ü. G., (2021). Öğretmen Adaylarının Yapay Zekâ Teknolojileri ile İlgili Farkındalıklarının Belirlenmesi. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18 (48), 263-285.
Çetin, M., & Aktaş, A. (2021). Yapay Zekâ ve Eğitimde Gelecek Senaryoları. OPUS International Journal of Society Researches, 18(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 4225-4268. https://doi.org/10.26466/opus.911444
Demir, O. (2019). Sürdürülebilir kalkınma için yapay zekâ. G. Telli (Ed.), Yapay zekâ ve gelecek içinde (ss. 44-63). İstanbul: Doğu Kitapevi.
Demirkaya, H., & Sarpel, E. (2018). Eğitim ve Geliştirme Uygulamalarinda Yeni Nesil Bilişim Teknolojilerinden Sanal Gerçeklik, Bulut Bilişim ve Yapay Zekâ. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, (40), 231-245. https://doi.org/10.17498/kdeniz.460145
Dülger, E. D., & Gümüşeli, A. İ. (2023). Okul Müdürleri ve Öğretmenlerin Eğitimde Yapay Zekâ Kullanılmasına İlişkin Görüşleri. ISPEC International Journal of Social Sciences & Humanities, 7(1), 133-153. https://doi.org/10.5281/zenodo.7766578
Ekin, C. Ç. (2022). Eğitimde yapay zeka uygulamaları ve zeki öğretim sistemleri. Tarık A. (Ed.), Eğitimde Dijitalleşme Ve Yeni Yaklaşımlar içinde (ss. 37-50). Efeakademi Yayınları
İşler, B., & Kılıç, M. (2021). Eğitimde yapay zekâ kullanımı ve gelişimi. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 5(1), 1-11.
Küçükali, R., & Coşkun, H. C. (2021). Eğitimde dijitalleşme ve yapay zekânın okul yöneticiliğindeki yeri. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 4(2), 124-135. https://doi.org/10.52848/ijls.852119
Malterud, K. (2001). Qualitative research: Standards, challenges, and guidelines. The Lancet, 358(9280), 483-488. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(01)05627-6
McCarthy, J. (2007). From here to human-level AI. Artificial Intelligence, 171(18), 1174-1182. https://doi.org/10.1016/j.artint.2007.10.009
Morgan, D. L. (1996). Focus groups as qualitative research (C. 16). New York: Sage publications.
Obschonka, M. and Audretsch, D. B. (2020). Artificial intelligence and big data entrepreneurship: A new era has begun. Small Business Economics, 55, 529-539. https://doi.org/10.1007/s11187-019-00202-4
Öztemel, E. (2003). Yapay sinir ağları. İstanbul: PapatyaYayıncılık.
Piramuthu, S. (2005). Knowledge-based web-enabled agents and intelligent tutoring systems. IEEE Transactions on Education, 48(4), 750-756. https://doi.org/10.1109/TE.2005.854574
Randhawa, G., ve Jackson, M. (2020). The role of artificial intelligence in learning and professional development for healthcare professionals. Healthcare Management Forum, 33(1), 19-24. https://doi.org/10.1177/0840470419869032
Romiszowski, A. (1987). Artificial intelligence and expert systems in education: Progress, promise and problems. Australasian Journal of Educational Technology, 3(1), 6-24. https://doi.org/10.14742/ajet.2365
Sarıel, S. (2017). Günümüzde yapay zekâ. M. Karaca (Ed.) İnsanlaşan makineler ve yapay zekâ içinde (ss. 21-25). İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Vakfı Dergisi. https://air.cs.itu.edu.tr/assets/media_pdfs/Gunumuzde%20Yapay%20Zeka.pdf
Selçuk, Z. (2012). Eğitim Psikolojisi. İstanbul: Nobel.
Şen, N. (2021). Özel eğitimde insansı robotlar. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (32), 832-842. https://doi.org/10.31590/ejosat.1047564
Taşçı, G., & Çelebi, M. (2020). Eğitimde yeni bir paradigma:“Yükseköğretimde yapay zekâ”. OPUS International Journal of Society Researches, 16(29), 2346-2370. https://doi.org/10.26466/opus.747634
Türk Dil Kurumu. (2020). 30 Ekim 2020 tarihinde https://sozluk.gov.tr/ adresinden erişildi.
Uzun, Y., Tümtürk, A. Y., & Öztürk, H. (2021). Günümüzde ve Gelecekte Eğitim Alanında Kullanılan Yapay Zekâ. In 1st International Conference on Applied Engineering and Natural Sciences.
Yalçınkaya A, "Artificial Intelligence and Social Sciences," XI. Uluslararası Uludağ Uluslararası İlişkiler Kongresi , vol.1, Bursa, Turkey, pp.10-26, 2019
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Eğitimde Pedagojik Araştırmalar Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
